W przestrzeniach przemysłowych i mieszkalnych istnieje potrzeba monitorowania obecności niebezpiecznych substancji, co wiąże się z obowiązkiem stosowania odpowiednich urządzeń wykrywających różnego rodzaju zagrożenia chemiczne. Detektory gazów pełnią rolę systemów monitorujących stężenia gazów w powietrzu i mogą obejmować urządzenia reagujące na tlenek węgla, metan, propan oraz inne związki potencjalnie niebezpieczne dla zdrowia albo życia. Ich działanie opiera się na różnych technologiach czujników takich jak elektrochemiczne, katalityczne, półprzewodnikowe czy podczerwieniowe, które pozwalają na rozróżnianie rodzaju gazu i określanie jego stężenia w czasie faktycznym.

W współzależności od użycia detektory mogą pracować własnymi siłami albo w systemach zintegrowanych z innymi urządzeniami monitorującymi środowisko pracy.

Różnorodność dostępnych detektorów gazów wynika zarówno z kategorii gazów, które mają wykrywać, jak i z warunków, w jakich są użytkowane. Urządzenia stosowane w zakładach przemysłowych mogą być przystosowane do pracy w wysokich temperaturach, wilgotności albo w obecności pyłów, w trakcie gdy detektory wykorzystywane w budynkach mieszkalnych albo efektywności publicznej często skupiają się na wykrywaniu tlenku węgla i gazu ziemnego w standardowych ustaleniach środowiskowych. Wybór technologii czujnika i sposobu montażu wpływa na szybkość reakcji detektora, dokładność pomiarów a także sposobność integracji z systemami alarmowymi lub kontrolnymi.

Użytkowanie detektorów gazów wiąże się z koniecznością okresowej kalibracji i konserwacji, ponieważ ich dokładność i czułość może zmieniać się wraz z upływem czasu i eksploatacją. Przeglądy techniczne obejmują kontrolę stanu czujników, sprawdzenie prawidłowości działania systemów alarmowych a także ocenę wpływu czynników środowiskowych na funkcjonowanie urządzenia. W współzależności od typu detektora konserwacja może być wykonywana przez użytkownika albo wymagać wsparcia wyspecjalizowanego serwisu. Wiedza o wymaganiach eksploatacyjnych i ograniczeniach technologicznych jest na prawdę ważna dla oceny sposobności zastosowania konkretnego urządzenia w określonym środowisku.

Rozwój technologii detekcji gazów w ostatnich dekadach obejmuje zarówno poprawę czułości czujników, jak i wprowadzanie rozwiązań umożliwiających przesyłanie danych w czasie faktycznym do systemów monitorowania zdalnego. Użycia nowoczesnych detektorów obejmują nie tylko i wyłącznie monitoring bezpieczeństwa w zakładach przemysłowych, ale też kontrolę jakości powietrza w pomieszczeniach mieszkalnych, magazynach czy laboratoriach. W badaniach naukowych analizowane są różnice w skuteczności poszczególnych technologii czujników a także ich przydatność w wykrywaniu mieszanin gazów, co wpływa na projektowanie kolejnych generacji urządzeń. Detektory gazów pozostają narzędziem umożliwiającym stałe obserwowanie środowiska powietrznego w kontekście obecności substancji chemicznych.

Zobacz więcej: filtr tlenek węgla.